Posts

Showing posts from May, 2025

117. ସଂଯମତାର କଳା

Image
              ଅନେକ କାରଣରୁ ମସ୍ତିଷ୍କ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଅଙ୍ଗ ଅଟେ । ଏହାର ଗୋଟିଏ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ଏହା ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କରେ ନାହିଁ କାରଣ ଏହାର ଟିସୁରେ ନୋସିସେପ୍ଟର ନାହିଁ ଯାହା ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ସଂକ୍ରମଣ କରେ । ନ୍ୟୁରୋସର୍ଜନମାନେ ରୋଗୀ ଜାଗ୍ରତ ଥିବାବେଳେଅସ୍ତ୍ରୋପ୍ରଚାର ପାଇଁ ଏହି ବିଶେଷତାର ଉପଯୋଗ କରନ୍ତି।             ଶାରୀରିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ସୁଖ ମସ୍ତିଷ୍କର ନିରପେକ୍ଷ ଅବସ୍ଥା ସହିତ ତୁଳନା କରିବାର ଫଳାଫଳ । ଏହି ଅନୁରୂପ ନିରପେକ୍ଷ ଅବସ୍ଥା ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ହୁଏ ଯାହାର ସହିତ ତୁଳନା ହେତୁ ମାନସିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ସୁଖର ଅନୁଭବ ହୁଏ । ଏହି ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଆମକୁ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ , ଯାହା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହୁଛନ୍ତି “ଯେତେବେଳେ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ସଂଯମିତ ମନ ସ୍ଥିର ହୁଏ ଏବଂ ଯେଉଁଥିରେ ସେ ନିଜକୁ ନିଜ ଭିତରେ ଦେଖେ ତେବେ ସେ ଆତ୍ମ-ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ” (6.20) ।             ମୂଳ କଥା ହେଉଛି ସ୍ଥିର ହେବା । ଏହା ସର୍ବଦା ହଲଚଲ କରୁଥିବା କିମ୍ବା ଅସ୍ଥିର ମନକୁ ସ୍ଥିର କରିବା । ଏହାକୁ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସଂଯମତାର ସୁପାରିସ କରନ୍ତି । ସଂଯମତାର ଅର୍ଥ ଭାବନା...

116. ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ସହଜ ପଥ

Image
              ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପଥ ବିଷୟରେ ଏକ ସାଧାରଣ ଧାରଣା ଯେ ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା କଷ୍ଟକର । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ପୂର୍ବରୁ ଏପରି ଲୋକଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଛୋଟ ପ୍ରୟାସ କର୍ମଯୋଗରେ ବହୁତ ବଡ଼ ଲାଭ ଦେଇଥାଏ (2.40) । ସେ ଏହାକୁ ଅଧିକ ସରଳ କରି କହନ୍ତି , “ ଏହି ଦୁଃଖନାଶକ ଯୋଗ ତ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଆହାର-ବିହାର କରୁଥିବା ଲୋକର , କର୍ମମାନଙ୍କରେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଲୋକର ତଥା ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ନିଦ୍ରା ଯାଉଥିବା ଓ ଜାଗରଣ ରହୁଥିବା ଲୋକର ହିଁ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ”(6.17) । ଯୋଗ କିମ୍ବା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପଥ ସେତିକି ସରଳ ଯେପରି ଭୋକିଲା ବେଳେ ଖାଇବା , ସମୟରେ କାମ କରିବା , ସମୟରେ ଶୋଇବା କିମ୍ବା ଥକିଗଲେ ବିଶ୍ରାମ କରିବା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅବଶିଷ୍ଟ ହେଉଛି କାହାଣୀ ଯାହା ଆମେ ନିଜକୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମାନଙ୍କୁ କହିଥାଉ ।             ଛୋଟ ପିଲାଟିକୁ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଶୋଇବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ଖାଦ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆମର ଆବଶ୍ୟକତା ଦିନର ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଆଧାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ , ଯାହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ‘ଯଥା ଯୋଗ୍ୟ’ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବର୍ତ୍ତମାନର ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବିଷୟରେ ସଚେତନ ହେବା । ଏହାକୁ ପୂର୍ବରେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକର୍ମ (6.1) , କିମ୍ବା ନିୟତ କର୍ମ (3.8) ରୂପରେ ସନ୍ଦର୍ଭିତ କରାଯାଇଛି ...

115. ଧ୍ୟାନର ଏକ ପଦ୍ଧତି

Image
              ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କୁହନ୍ତି ଯେ ତୁମେ ତୁମର ମିତ୍ର କିମ୍ବା ତୁମେ ତୁମର ଶତ୍ରୁ (6.6) । ନିଜର ମିତ୍ର ହେବା ପାଇଁ ସେ ସୁଖ-ଦୁଃଖର ଭାବନାପ୍ରତି (6.7) ସୁନା-ପଥର-ମାଟି ପରି ଜିନିଷ ପ୍ରତି (6.8) ଏବଂ ମିତ୍ର-ଶତ୍ରୁ ସଦୃଶ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି (6.9) , ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ସମତ୍ୱ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ କହିଲେ (6.8) । ଏଥି ସହିତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଧ୍ୟାନର ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟ ପରାମର୍ଶ କରନ୍ତି (6.10 -6.15) ।             ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଛନ୍ତି ଭୌତିକ ସମ୍ପତ୍ତିରୁ ବଞ୍ଚିତ ଏକାକୀ ରହିବା (6.10) , ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସ୍ଥାନରେ ବସି ଯାହା ଅତି ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ଅତି ନୀଚା ହୋଇ ନଥିବ (6.11) , ନିୟନ୍ତ୍ରିତମନ ସହିତ , ପିଠି ଏବଂ ବେକକୁ ସିଧା କରି ଚାରିଆଡେ ନଦେଖି (6.12-6.13) , ଶାନ୍ତ , ନିର୍ଭୀକ ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ରହି କରି (6.14) ଏବଂ ନିରନ୍ତର ନିଜ ଠାରେ ଏକାକାର ହେବା ଦ୍ୱାରା ପରମ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ।             ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଉତ୍ତେଜନାର ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ସମତ୍ୱ ହାସଲ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଯାଏ । ସେଥିପାଇଁ ଏକାନ୍ତରେ ରହିବା ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ଥାୟୀ ସୁଖ ମିଳେ । ଏହାର ଗଭୀର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ...