Posts

Showing posts from February, 2024

47. ଭ୍ରମଠାରୁ ବଞ୍ଚ

Image
            ଆମ ଜୀବନର ସାଧାରଣ କ୍ରମରେ , ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସମାନ ବିଷୟ ଉପରେ ବିବାଦୀୟ ମତ ଶୁଣନ୍ତି ସେତେବେଳେ ଆମେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ପଡ଼ନ୍ତି - ଏହା ସମ୍ବାଦ , ଦର୍ଶନ , ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଅନୁଭୂତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ ହେଉ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କୁହନ୍ତି ଯେ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ବିଭିନ୍ନ ମତାମତ ଶୁଣିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ବୁଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚଳ ଏବଂ ସମାଧିରେ ସ୍ଥିର ରହେ ସେତେବେଳେ ଆମେ ଯୋଗ ହାସଲ କରୁ (2.53) ।           ଏହି ଶ୍ଳୋକ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ରୂପାୟନ ହେଉଛି ଏକ ଗଛ ଯାହାର ଉପର ଅଂଶ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଏବଂ ତଳ ଅଂଶ ଏହାର ମୂଳ ପ୍ରଣାଳୀ ଅଟେ । ପବନର ଶକ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଉପର ଅଂଶ ବିଭିନ୍ନ ଅନୁପାତରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ । ଅନ୍ୟ ପଟେ ମୂଳ ପ୍ରଣାଳୀ ଏଗୁଡିକ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ନାହିଁ । ଯେତେବେଳେ ଉପର ଅଂଶ ବାହ୍ୟ ଶକ୍ତି ସହିତ ଦୋହଲିଯାଏ , ଭିତର ଅଂଶ ସମାଧିରେ ଗତିହୀନ ରହେ ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ତଥା ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବାର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମଧ୍ୟ କରିଥାଏ । ଏହା ଗଛ ପାଇଁ ଯୋଗ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ ଯେଉଁଠାରେ ବାହ୍ୟ ଅଂଶ ଦୋହଲିଯାଏ ଏବଂ ଭିତର ଅଂଶ ଗତିହୀନ ରହେ ।           ଅଜ୍ଞାନୀ ସ୍ତରରେ , ଆମର ଏକ ଚମତ୍କୃତ ବୁଦ୍ଧି ଅଛି ଯାହା ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ବାହ୍ୟ ଉତ୍ସାହରେ କମ୍ପନ ...

46. କ’ଣ ଆମର, କ’ଣ ନୁହେଁ

Image
             ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କୁହନ୍ତି ଯେ , “ ଯେତେବେଳେ ତୁମର ବୁଦ୍ଧି ମୋହ ରୂପକ ପଙ୍କକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଅତିକ୍ରମ କରିଯିବ , ସେତେବେଳେ ତୁମର ଶୁଣିଥିବା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଶୁଣିବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିବା ଇହଲୋକ ଏବଂ ପରଲୋକ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଭୋଗ ପ୍ରତି ବୈରାଗ୍ୟ (ନିର୍ବେଦଂ) ଆସିଯିବ”(2.52) । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେତେବେଳେ ଆମେ ମୋହକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବୁ , ଆମର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଆମକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାର ଶକ୍ତି ହରାଇବ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏଠାରେ ରୂପାୟନ ଭାବରେ ଶୁଣିବାକୁ ବାଛିଛନ୍ତି , ଯେହେତୁ ଆମେ ପ୍ରାୟତ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଯେପରିକି ପ୍ରଶଂସା ଏବଂ ସମାଲୋଚନା , ଗପସପ ଏବଂ ଗୁଜବ ଇତ୍ୟାଦି ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥା ଉ ।           ମୂଳତଃ , ଠିକ୍‌ ଶବ୍ଦର ଅଭାବରେ ଅହଂକାର ପରି ମୋହର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା କଷ୍ଟକର । ମୋହ ହେଉଛି କ’ଣ ଆମର ଏବଂ କ’ଣ ନୁହେଁ ତାହା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କରିବାରେ ଆମର ଅକ୍ଷମତା । ଏହା ବସ୍ତୁ ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଭାବନାର ମାଲିକାନାର ଏକ ଭାବନା ; ବର୍ତ୍ତମାନରେ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ । ତଥାପି , ଆମେ ପ୍ରକୃତରେ ସେମାନଙ୍କର ମାଲିକ ନୁହେଁ । ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ ଆମର ଜିନିଷଗୁଡିକ ସହିତ ଜଡିତ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁ ଯାହା ଆମର ନୁହେଁ ଏବ...

45. ଜନ୍ମ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁର ଭ୍ରମାତ୍ମକ ବନ୍ଧନ

Image
            ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କୁହନ୍ତି ଯେ , “ ସମବୁଦ୍ଧିରେ ଯୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଫଳ ତ୍ୟାଗ କରି , ଜନ୍ମରୂପକ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ନିର୍ବିକାର ପରମପଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଯାଆନ୍ତି” (2.51) ।           ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି , ମାନବଜାତି ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥି ଲା ଯେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥିର ପୃଥିବୀ ଚାରିପଟେ ଘୂରି ବୁଲୁଥି ଲା ଏବଂ ପରେ ଏହା ଜଣାପଡିଥିଲା ଯେ ପୃଥିବୀ ହିଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପଟେ ଘୂରି ବୁଲୁଛି । ପରିଶେଷରେ , ଆମର ବୁଝାମଣା ଅସ୍ତିତ୍ୱଗତ ସତ୍ୟ ସହିତ ସମାନ୍ତରାଳ ହେଲା , ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ସମସ୍ୟାଟି ଆମର ସତ୍ୟର ଭୁଲ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହେତୁ ଯାହା ଆମର ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ସୀମାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭ୍ରମରୁ ଘଟିଥିଲା । ଜନ୍ମ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ବିଷୟରେ ଆମର ଭ୍ରମ ସହିତ ସମାନ ।           ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୀତା ଆରମ୍ଭରେ ଦେହୀ ବା ଆତ୍ମା ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି , ଯାହା ବ୍ୟାପିଥାଏ ଏବଂ ଏହା ହେଉଛି ଅଜନ୍ମା , ନିତ୍ୟ , ସନାତନ ଏବଂ ପୁରାତନ (2.20) । ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆତ୍ମା ପୁରାତନ ଶରୀରଗୁଡିକ ତ୍ୟାଗ କରି ଅନ୍ୟ ନୂତନ ଶରୀରଗୁଡିକ ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ ଯେପରି ଆମେ ନୂତନ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ପାଇଁ ପୁରୁଣା ପୋଷାକକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥାଉ (2.22) ।...

44. ସନ୍ତୁଳିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା

Image
              ବିଭିନ୍ନ କାରଣ ଉପରେ ଆଧାର କରି ଆମେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ପାଇଁ , ଆମ ପରିବାର ଏବଂ ସମାଜ ପାଇଁ ଅନେକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥାଉ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆମକୁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର କ୍ଷମତାକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ତରକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି କୁହନ୍ତି ‘ ଯୋଗଃ କର୍ମସୁ କୌଶଳମ୍‌’ ଅର୍ଥାତ୍‌ ସମତ୍ୱ ରୂପକ ଯୋଗରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟ ସୁସଂଗତ ଅଟେ । ଏହା ଫୁଲର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧ ପରି ବିସ୍ତାର କରୁଥିବା ସମନ୍ୱୟକୁ ଅନୁଭବ କରିବା ପାଇଁ କର୍ତ୍ତାପଣ ଏବଂ ଅହଂକାରକୁ ଛାଡିବା ବିଷୟରେ ।           କର୍ତ୍ତା ଭାବରେ , ଆମର ସମସ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସୁଖ ହାସଲ କରିବା ଏବଂ ନିଜ ତଥା ଆମ ପରିବାର ପାଇଁ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଏଡାଇବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥାଏ । ଯାତ୍ରାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ତର ସନ୍ତୁଳିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ବିଷୟରେ , ବିଶେଷତଃ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସଂଗଠନ ଏବଂ ସମାଜ ପାଇଁ ଦାୟୀ , ଯଦିଓ କର୍ତ୍ତା ଏବେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛି ।           ଏଠାରେ , ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସେହି ଚରମ ସ୍ତର ବିଷୟରେ କହୁଛନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ କର୍ତ୍ତାପଣ ପରିତ୍ୟାଗ କରାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ଏହିପରି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯାହାବି କରାଯାଏ ତାହା ସୁସଂଗତ ଅଟେ । ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଚେତନା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କର୍ତ୍ତା ...

43. ନିରପେକ୍ଷ ରହିବା

Image
            ଆମର ଜୀବନ ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସହିତ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ବୋଲି ବିଭାଜନ କରିବାରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କୁହନ୍ତି , ସମବୁଦ୍ଧି ସମ୍ପନ୍ନ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ଦୁନିଆରେ ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ପାପ ଉଭୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି (2.50) , ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ଥରେ ଆମେ ସମତ୍ୱ ଯୋଗ ହାସଲ କରିବା ପରେ ବିଭାଜନ ଚାଲିଯାଏ ।           ଆମର ମନ ଯେମିତି ରଙ୍ଗୀନ କାଚର ଚଷମା ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଛି ଯାହା ଆମ ଗଠନ ବର୍ଷରେ ଆମ ପିତାମାତା , ପରିବାର ଏବଂ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ତଥା ଦେଶର ନିୟମର ପ୍ରଭାବରେ ଆମ ଉପରେ ଛାପ ପଡିଥାଏ । ଆମେ ଏହି ଚଷମା ମାଧ୍ୟମରେ ଜିନିଷ/କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ବିଭାଜନ କରିବା । ଯୋଗରେ ଏହି ଚଷମାର ରଙ୍ଗ ସ୍ବଚ୍ଛ ହୋଇଯାଏ , ଯାହାଦ୍ୱାରା ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି , ଯାହା ଡାଳ ବଦଳରେ ଚେରକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଏବଂ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ ଯେପରି ଅଛନ୍ତି ସେପରି ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହିତ ସମାନ ।           ବ୍ୟବହାରିକ ଦୁନିଆରେ , ଏହି ବିଭାଜନ ଆମକୁ କ୍ଷୁଦ୍ରଦର୍ଶନ ଏବଂ କମ୍‌ ଖୋଲା କରିଥାଏ , ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ...