ଗୀତା ଆଚରଣ

               ଆମ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଆମେ ଆମର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର କାରଣ ଅଟୁ ଏବଂ ନିଜ ଭାଗ୍ୟ ର ମାଲିକ । ଗୀତାରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରକୃତି ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ତିନୋଟି ଗୁଣର ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା କର୍ମ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଏବଂ କୌଣସି କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ । ପ୍ରକୃତିରୁ ତିନୋଟି ଗୁଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ଆତ୍ମାକୁ ଭୌତିକ ଶରୀର ସହିତ ବାନ୍ଧିଥାଏ । ଆମ ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ତିନୋଟି ଗୁଣ ଯଥା ସତ୍ୱ ଗୁଣ , ରଜୋ ଗୁଣ ଏବଂ ତମୋ ଗୁଣ ବିଭିନ୍ନ ଅନୁପାତରେ ଉପସ୍ଥିତ । ସତ୍ୱଗୁଣ ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ସଂଲଗ୍ନ; ରଜୋ ଗୁଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ସଂଲଗ୍ନ ଏବଂ ତମୋଗୁଣ ଅଜ୍ଞତା ତଥା ଅଳସୁଆତାମୀ ଆଡକୁ ନେଇଯାଏ ।           ଯେପରି “ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍‌’ , “ ପ୍ରୋଟନ୍‌’ ଏବଂ “ନିଉଟ୍ରନ୍‌’ର ମିଶ୍ରଣ ଦୁନିଆରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିନିଷର ଅସ୍ତିତ୍ୱର କାରଣ , ସେହିଭଳି ତିନୋଟି ଗୁଣର ମିଶ୍ରଣ ଆମ ପ୍ରକୃତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦାୟୀ । ଆମ ପ୍ରତ୍ୟେକରେ , ଗୋଟିଏ ଗୁଣ ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ଉପରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିବାର ପ୍ରବୃତ୍ତି ରଖିଥାଏ । ବାସ୍ତବରେ , ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟା ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ ।   ...

               ଯଦି ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ ସମଗ୍ର ଗୀତା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବ , ତେବେ ଏହା ହେବ ଦ୍ରଷ୍ଟା ବା ସାକ୍ଷୀ , ଯାହା ଅନେକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହାକୁ ବୁଝିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଆମ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଆମେ ସବୁକିଛି କରୁ ଏବଂ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ମଧ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁ ।           କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଅର୍ଜୁନ ପ୍ରାୟ ଷାଠିଏ ବର୍ଷ ବୟସର ଥିଲେ ଏବଂ ଭଲ ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ବିଳାସପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ । ଜଣେ ଯୋଦ୍ଧା ଭାବରେ ସେ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଥିଲେ । ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ସେ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ଯେ ସେ ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ କର୍ତ୍ତା ଏବଂ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ସେ ଦାୟୀ ହେବେ , ସେଥିପାଇଁ ସେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ନିରାଶ ହୋଇଥିଲେ । ସମଗ୍ର ଗୀତାରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ଜଣାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ଯେ ସେ ଜଣେ “କର୍ତ୍ତା’ ନୁହଁନ୍ତି ବରଂ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ‘ଦ୍ରଷ୍ଟା’ ଅର୍ଥାତ୍‌ ସାକ୍ଷୀ ।           ଷାଠିଏ ବର୍ଷର ଜୀବନର ଭଲ ଏବଂ ଖରାପ ଅନୁଭୂତି ହେତୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଏହି ଧାରଣାକୁ ବୁଝିବା କଷ୍ଟକର ମନେ ହୁଏ ଯେ ସେ କେବଳ ଜଣେ ସାକ୍ଷୀ ଏବଂ କର୍ତ୍ତା ନୁହଁନ୍ତି । କେବଳ ଈଶ୍ୱ...

  ଅର୍ଜୁନ ମନକୁ ବାୟୁ ସହିତ ତୁଳନା କରନ୍ତି ଏବଂ ଜାଣିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି , ଏହାକୁ କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିହେବ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହା ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖେ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ କିନ୍ତୁ ଏହା ବୈରାଗ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ହାସଲ ହୋଇପାରିବ ।           ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକ ଦ୍ୱାରା ସଂଗୃହିତ ତଥ୍ୟକୁ ନିରାପଦ କିମ୍ବା ଅସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ବିଭାଜିତ କରିବା ପାଇଁ ମସ୍ତିଷ୍କ ବିକଶିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଏହା କରିବା ପାଇଁ ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ମୃତି ବ୍ୟବହାର କରେ। ଏହି ଦକ୍ଷତା ଆମକୁ ବିବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ ବଞ୍ଚିବା ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ହେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲା ।           ମସ୍ତିଷ୍କର ସେହି କ୍ଷମତା ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବିଚାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରେ , ଯାହାକୁ ସଚେତନତା କୁହାଯାଏ । ଆମ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଆମର ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ଭାବନାକୁ ସଚେତନତା ସହିତ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରି , ଆମେ ଏହାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବା। ଆଜିର ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ , କମ୍ପ୍ୟୁଟରର କାର୍ଯ୍ୟ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସମାନ ମତାମତ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅଭ୍ୟାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଶକ୍ତି ବିକାଶ କରିବାକୁ ସୂଚାଉଛନ୍ତି କାରଣ ଏହା ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଆସେ ନାହିଁ । ସ୍ନାୟୁ ବିଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ...

  ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତୀତ , ଅର୍ଥାତ୍ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା , ଗୀତାରେ ଆଉ ଏକ ସଠିକ୍ ଉପାୟ । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ହାସଲ କରିବାକୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ।           ମାନବକୁ ବିସ୍ମିତ କରୁଥିବା ସାଧାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ଯେ ଆମେ ସୁଖ ପାଇବା ପାଇଁ ଆନ୍ତରିକ ଉଦ୍ୟମ କଲେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଆମ ଜୀବନରେ କେମିତି ଆସେ । ନିଜ ଭିତରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଦେଖିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ , ଆମେ ନିଜକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରୁ ଯେ ବୋଧହୁଏ ଆମର ପ୍ରୟାସ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ତଥାପି , ଆଶା ସହିତ ଅହଂକାର ଆମକୁ ପୁନର୍ବାର ସୁଖର ସନ୍ଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରେ ଏବଂ ଏହା ଜୀବନର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ । ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତୀତର ଧାରଣା ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରେ ।           ବ୍ୟକ୍ତ ଦୁନିଆରେ , ସବୁକିଛି ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଅର୍ଥାତ୍ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ । ଯେମିତି ଜନ୍ମର ବିପରୀତ ଧୃବ ହେଉଛି ମୃତ୍ୟୁ ; ସୁଖର ବିପରୀତ ଧୃବ ହେଉଛି ଦୁଃଖ ; ବିଜୟର ପରାଜୟ ; ଲାଭର କ୍ଷତି ; ଯୋଗର ବିୟୋଗ ; ପ୍ରଶଂସାର ସମାଲୋଚନା ; ସର୍ତ୍ତମୂଳକ ପ୍ରେମର ଘୃଣା ; ଏବଂ ଏହି ତାଲିକା ଲମ୍ବା ଅଟେ ।           ନିୟମ ହେଉଛି ଯେ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ...

             ଗୀତାରେ ଅନେକ ସଠିକ୍‌ ଉପାୟ ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ଆତ୍ମ-ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିବାରେ ବାଧା ଦୂର କରିବାର କ୍ଷମତା ଅଛି । ଏହିପରି ଏକ ନିଶ୍ଚିତ ଉପାୟ ହେଉଛି ନିଜକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଠାରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଭିତରେ ଦେଖିବା । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆମକୁ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ କୁହନ୍ତି ଯେ ସେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସେ ଅବ୍ୟକ୍ତ କିମ୍ବା ନିରାକାରକୁ ସୂଚାଉଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭାଗବତରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେ ନିଜେ ସେହି ବୁଝାମଣା ହାସଲ କରିବା ଉଚିତ୍‌ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବିଭାଜନ ଶେଷ ହୁଏ ଏବଂ ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ଆମେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ପରି ଏକ ଗଧ କିମ୍ବା ଚୋରକୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ।           ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକ ଦ୍ୱାରା ଆଣିଥିବା ସୂଚନା ଉପରେ ଆଧାର କରି , ଆମର ମସ୍ତିଷ୍କ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନିରାପଦ/ସୁଖଦ କିମ୍ବା ଅସୁରକ୍ଷିତ/ଅପ୍ରୀତିକର ଭାବରେ ବିଭକ୍ତ କରିବାକୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ କରାଯାଇଛି । ଏହା ଆସୁଥିବା ବିପଦରୁ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ଉପଯୋଗୀ । ଯେକୌଣସି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପରି , ମନ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ - ଧାର ଥାଏ ଏବଂ ଆମ ଉପରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବା ପାଇଁ ଏହାର ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରେ ଯାହା ଅହଂକାରର ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ । ବିଭାଜନକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମନ...

               ଗୀତାରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କୁହନ୍ତି ଯେ ତୁମେ ନିଜର ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ତୁମେ ନିଜର ଶତ୍ରୁ ଅଟ । ଏକ ସରେଇରେ ଅଟକିଥିବା ମାଙ୍କଡ଼ର କାହାଣୀ ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ।           କିଛି ଶୁଖିଲା ଫଳ ଏକ ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଏ ଯେଉଁଥିରେ ମାଙ୍କଡ଼ର ହାତ କ୍ୱଚିତ୍‌ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବ । ମାଙ୍କଡ଼ଟି ସରେଇ ମଧ୍ୟରେ ହାତ ରଖି ମୁଠାଏ ବାଦାମ ଧରିଥାଏ। ଏକ ମୁଠା ହେବା ଦ୍ୱାରା ହାତର ଆକାର ବଢେ ଏବଂ ଏହା ସରେଇରୁ ବାହାରି ପାରିବ ନାହିଁ । ମାଙ୍କଡ଼ଟି ସରେଇରୁ ବାଦାମରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଠା ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ କରେ । ସେ ଭାବେ ଯେ କେହି ଜଣେ ତା’ ପାଇଁ ଜାଲ ବିଛାଇଛି ଏବଂ ସେ ବୁଝିବାରେ ବିଫଳ ହୁଏ ଯେ ସେ ନିଜେ ହିଁ ଏହି ଜାଲ ବିଛାଇଛି। କୌଣସି ପରାମର୍ଶ ମାଙ୍କଡ଼କୁ ଏହି ବାଦାମ ଛାଡିବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇ ପାରିବ ନାହିଁ , ବରଂ ସେ ଭାବେ ଯେ ଆମେ ତା’ ବାଦାମ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛୁ ।           ବାହ୍ୟରୁ ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ସରଳ ମନେହୁଏ ଯେ କିଛି ବାଦାମକୁ ଏଥିରୁ ଫୋପାଡି ଦେବାକୁ ପଡିବ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତା’ ହାତ ବାହାରକୁ ଆସିବ । ଯେତେବେଳେ ଆମେ କୌଣସି ଅସୁବିଧାରେ ଅଟକି ଯାଉ ସେତେବେଳେ ଏହି ସରଳ ତଥ୍ୟକୁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିବା ଆମ ପାଇଁ ଏକ ଆହ୍ୱା...