Posts

Showing posts from September, 2024

83. ଅସତ୍‌ ସତ୍‌ ଉପରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ହୁଏ

Image
  ଯେପରି ଆମେ ଜାଣୁ , ଏହି ସଂସାର ଉଭୟ ସତ୍ୟ ଏବଂ ମିଥ୍ୟାରୁ ଗଠିତ । ଯତ୍ନର ସହ ପରୀକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଦେଖାଯାଏ ଯେ ଆମର ପରିସ୍ଥିତି ହେତୁ କିମ୍ବା ଆମର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଏବଂ ମନର ସୀମିତତା ହେତୁ ମିଥ୍ୟା ସତ୍ୟର ଭୁଲ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ । ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦଉଡ଼ି ଏବଂ ସାପର ଅନୁରୂପରେ , ଦଉଡ଼ିଟି ସତ୍ୟ ଏବଂ ସାପଟି ମିଥ୍ୟା ଅଟେ ଯାହା ଦଉଡ଼ି ବିନା ବିଦ୍ୟମାନ ନୁହେଁ । କିନ୍ତୁ , ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ହୃଦୟଙ୍ଗମ ହାସଲ ନହୁଏ , ଆମର ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ଉପରେ ଆଧାରିତ ହେବ । ଏହିପରି କିଛି ମିଥ୍ୟା ଏହି ସଂସାରରେ ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ଜାରି ରହିବାର ସମ୍ଭାବନା  ଅଛି ।           ସେହିଭଳି , ଯଦି ଆମେ କୌଣସି କୌଶଳକୁ ସାଙ୍କେତିକ ସତ୍ୟ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରୁ , ଏହାର କ୍ଷତିକାରକ ବ୍ୟବହାର ମିଥ୍ୟା ଅଟେ । ଲାଉଡ଼ ସ୍ପିକରଗୁଡିକ ଉତ୍ତମତା ପ୍ରଚାର କରିବା କିମ୍ବା ବିପରୀତରେ ନିରୀହଲୋକଙ୍କୁ ହିଂସା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ କରାଯାଇପାରେ । ସେହିଭଳି , ଆଜିର ସୋସିଆଲ୍‌ ମିଡିଆ , ଯାହା ସାଙ୍କେତିକ ଭାବରେ ସତ୍ୟ , ଯେତେବେଳେ ଏହା ନକାରାତ୍ମକ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ , ସେତେବେଳେ ମିଥ୍ୟା ହୋଇଯାଏ ।           ସତ୍ୟ ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ବିଷୟରେ ଏହି ବୁଝାମଣା ଶ୍ଳୋକ...

82. ଆମେ ଯେମିତି ବୁଣିବା, ସେମିତି କାଟିବା

Image
  ଭୌତିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ଆଚରଣ ଏବଂ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଅନ୍ତି । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସଂପର୍କ ବିଷୟରେ ବୁଝାନ୍ତି ଯେତେବେଳେ ସେ କୁହନ୍ତି , “ଭକ୍ତମାନେ ମୋତେ ଯେପରି ଭଜନ କରନ୍ତି , ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ସେପରି ଭଜନ କରେ ; କାରଣ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସବୁ ପ୍ରକାରେ ମୋର ହିଁ ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି” (4.11) ।           ପ୍ରଥମତଃ , ଏହା ପ୍ରଭୁଙ୍କଠାରୁ ଏକ ନିଶ୍ଚିତତା ଯେ ଆମେ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଯେକୌଣସି ପଥ ଏବଂ ଯଦିଓ ଏହି ପଥଗୁଡିକ ପରସ୍ପର ବିରୋଧୀ ହୋଇପାରେ , ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅବ୍ୟକ୍ତ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ପଥ । ଦ୍ୱିତୀୟତଃ , ଭଗବାନ ଏକ ବହୁମୁଖୀ ଦର୍ପଣ ପରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରନ୍ତି ଯାହା ଆମର ଭାବନା , ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ କରେ ଏବଂ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରେ । ତୃତୀୟତଃ , ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଏକ ମଞ୍ଜି ବୁଣନ୍ତି , ଏହା ଏକ ବୃକ୍ଷର ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷମତା ହାସଲ କରିବାକୁ ସମୟ ନିଏ ଏବଂ ଏହି ସମୟ ବ୍ୟବଧାନ ଆମକୁ ଇଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିର ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବୁଝିବାରେ ପ୍ରତିରୋଧ କରିଥାଏ ।           ଯଦି ଆମେ ଆମ ଜୀବନକୁ ବିନା ସର୍ତ୍ତମୂଳକ ପ୍ରେମ ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଭରିବା ତେବେ ପ୍ରେମ ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଅବଶ୍...

81. “ମୁଁ’ ସମାବେଶ ଅଟେ

Image
  ଗୀତାରେ ଉଭୟ ଅର୍ଜୁନ ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ “ମୁଁ’ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି , କିନ୍ତୁ ଅର୍ଥ ଏବଂ ଉପଯୋଗ ଭିନ୍ନ ଅଟେ । ଅର୍ଜୁନଙ୍କ “ମୁଁ’ ତାଙ୍କର ଭୌତିକ ଶରୀର , ସମ୍ପତ୍ତି , ଭାବନା ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ଯାହା କେବଳ ତାଙ୍କ ପରିବାର , ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ଅଟେ । ଆମର ସ୍ଥିତି ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠାରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ । ମୂଳତଃ , ଆମେ କିଛି ଜିନିଷକୁ କେବଳ ଆମର ବୋଲି ବିବେଚନା କରୁ ଏବଂ କିଛିକୁ ନୁହେଁ । ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ “ମୁଁ’ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ଏହା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଟେ । ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକର ସୀମିତତା ହେତୁ ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକରେ ବିରୋଧାଭାସ ଅନୁଭବ କରୁ ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ “ମୁଁ’ରେ ଏହି ସମସ୍ତ ବିରୋଧାଭାସ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସମାନ କ୍ରମରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ କୁହନ୍ତି , ‘ ମୁଁ ଜନ୍ମ, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ଅଟେ’ ।           ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ହୋଇଥିବାବେଳେ ଆମେ ସମୁଦ୍ରରେ ଜଳବିନ୍ଦୁ । କିନ୍ତୁ ଅହଂକାର ହେତୁ ଆମେ ନିଜକୁ ଅଲଗା ବୋଲି ଭାବୁ । ଯେତେବେଳେ ବୁନ୍ଦା ତା’ର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ତ୍ୟାଗ କରି ସମୁଦ୍ରରେ ମିଶିଯାଏ , ଏହା ଏକ ସମୁଦ୍ରରେ ପରିଣତ ହୁଏ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଯେତେବେଳେ ଏହା କୁହନ୍ତି ଯେ , “ ମୋର ଜନ୍ମ ଓ କର୍ମ ଦିବ୍ୟ ଅର୍ଥାତ୍‌ ନିର୍ମଳ ଓ ଅଲୌକିକ ବୋଲି ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଜାଣିପାରନ୍ତି ...

80. ମାୟାର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି

Image
  ଯେପରି ଏକ ଚକ ବୁଲିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥିର କିମ୍ବା ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚକ ଆବଶ୍ୟକ କରେ , ସେହିପରି ଚିର ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଭୌତିକ ଜଗତ ଏହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ ଶାନ୍ତ ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନହୀନ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଆବଶ୍ୟକ କରେ । ଆମ ଭଳି ଅର୍ଜୁନ , ମାନବ ଶରୀରର ପ୍ରକଟ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ଅଛନ୍ତି , ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ପ୍ରକଟ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅଟନ୍ତି । ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ , ଯିଏ ସେତେବେଳେ ମାନବ ରୂପରେ ଥିଲେ , କାହିଁକି ଏବଂ କିପରି ବେଳେବେଳେ ଅବ୍ୟକ୍ତକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୃଷ୍ଟିରୂପ ଧାରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ , ତାହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି ।           ସେ କୁହନ୍ତି , “ ମୁଁ ଅଜନ୍ମା ଓ ଅବିନାଶୀ ସ୍ୱରୂପ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରକୃତିକୁ ଅଧୀନ କରି ନିଜ ଯୋଗମାୟା ବଳରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଥାଏ” (4.6) । ମାୟା ମାଧ୍ୟମରେ , ଯାହାକି କେବଳ ଏକ ଧାରଣା ; ଅବ୍ୟକ୍ତ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି , ଯେପରିକି ପରମାତ୍ମା କରୁଛନ୍ତି । ପାର୍ଥକ୍ୟ କେବଳ ଚେତନା ଏବଂ ଇଚ୍ଛା ସ୍ତରରେ ଏବଂ ଯେଉଁଥିରେ ଅସୀମ କରୁଣା ଅଛି ।           ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି , “ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ସମୟରେ ଧର୍ମର ଅବକ୍ଷୟ ହୁଏ ଓ ଅଧର୍ମର ବୃଦ୍ଧି...

79. ସମୟ ଠାରୁ ବାହାରେ

Image
              ଶ୍ରୀମଦ୍‌ଭଗବଦ୍‌ଗୀତା ଦୁଇଟି ସ୍ତରର ସମନ୍ୱିତ ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଗୀତା ବୁଝିବା ପାଇଁ ଆମକୁ ଏଥିପ୍ରତି ସଚେତନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ବେଳେବେଳେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଜଣେ ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ଏବଂ ମଣିଷ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଦୈନନ୍ଦିନ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତି । ବେଳେବେଳେ ସେ ପରମାତ୍ମା ରୂପରେ ଆସନ୍ତି ଏବଂ ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ସେ କୁହନ୍ତି ଯେ ମୁଁ ଏହି ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ଯୋଗକୁ ବୈବସ୍ୱତଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲି , ଯାହା କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ରାଜର୍ଷିମାନେ ଜାଣିଥିଲେ ( 4.1 ) ଏବଂ ସମୟ ସହିତ ଏହା ଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ହୋଇଯାଇଛି (4.2) ।           ବୈବସ୍ୱତକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଦେବତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ , ଯିଏ ଆଲୋକର ଏକ ରୂପକ । ଏହା ସ୍ୱୀକାର ହୋଇଛି ଯେ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଆଲୋକରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପରେ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସୂଚାଇ ଦେଉଛନ୍ତି ଯେ ସେ ପ୍ରକାଶର ପୂର୍ବରୁ ଥିଲେ ।           ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ରାଜର୍ଷିଙ୍କୁ ସନ୍ଦର୍ଭିତ କରୁଛନ୍ତି , ଯେଉଁମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଜ୍ଞାନପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ନୁହଁନ୍ତି । ସମୟ ସହିତ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା ଯେ...