14. ସତ୍ୱ, ତମୋ ଏବଂ ରଜୋ ଗୁଣ

 

         

  ଆମ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଆମେ ଆମର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର କାରଣ ଅଟୁ ଏବଂ ନିଜ ଭାଗ୍ୟ ର ମାଲିକ । ଗୀତାରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରକୃତି ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ତିନୋଟି ଗୁଣର ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା କର୍ମ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଏବଂ କୌଣସି କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁପ୍ରକୃତିରୁ ତିନୋଟି ଗୁଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ଆତ୍ମାକୁ ଭୌତିକ ଶରୀର ସହିତ ବାନ୍ଧିଥାଏ । ଆମ ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ତିନୋଟି ଗୁଣ ଯଥା ସତ୍ୱ ଗୁଣ, ରଜୋ ଗୁଣ ଏବଂ ତମୋ ଗୁଣ ବିଭିନ୍ନ ଅନୁପାତରେ ଉପସ୍ଥିତ । ସତ୍ୱଗୁଣ ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ସଂଲଗ୍ନ; ରଜୋ ଗୁଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ସଂଲଗ୍ନ ଏବଂ ତମୋଗୁଣ ଅଜ୍ଞତା ତଥା ଅଳସୁଆତାମୀ ଆଡକୁ ନେଇଯାଏ ।

          ଯେପରି “ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍‌’, “ପ୍ରୋଟନ୍‌’ ଏବଂ “ନିଉଟ୍ରନ୍‌’ର ମିଶ୍ରଣ ଦୁନିଆରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିନିଷର ଅସ୍ତିତ୍ୱର କାରଣ, ସେହିଭଳି ତିନୋଟି ଗୁଣର ମିଶ୍ରଣ ଆମ ପ୍ରକୃତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦାୟୀ । ଆମ ପ୍ରତ୍ୟେକରେ, ଗୋଟିଏ ଗୁଣ ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ଉପରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିବାର ପ୍ରବୃତ୍ତି ରଖିଥାଏ । ବାସ୍ତବରେ, ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟା ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ ।

          ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌-ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଏକ ଚୁମ୍ବକ ସମାନ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ଘୁର୍ଣନ କରେ । ଏକ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ଆକର୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏପରି ଅନେକ ଭୌତିକ ଏବଂ ରାସାୟନିକ ଗୁଣ ଅଛି । ସେହିଭଳି, କର୍ମ କୌଣସି କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ ବରଂ ଗୁଣ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥାଏ । ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭୌତିକ ଜଗତରେ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତତାକୁ ସୂଚିତ କରନ୍ତି । ଏପରିକି ଆମର ନିଜ ଭୌତିକ ଶରୀର ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।

          ଗୁଣ ଏବଂ କର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରଦାନ କରୁଅଛି କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଆମର ଜୀବନର ଅନୁଭୂତି ମାଧ୍ୟମରେ ଅନୁଭବ କରିବୁ ସେତେବେଳେ ଏହି ସତ୍ୟର ହୃଦୟଙ୍ଗମ ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ଭବ ହେବ ।

          ଏହି ଜ୍ଞାନର ପଥରେ ଅହଂକାର ହେଉଛି ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ, ଯାହା ଆମକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରାଏ ଯେ ଆମେ କର୍ତ୍ତା, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ଏହି ତିନୋଟି ଗୁଣର ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟା ହିଁ କର୍ମ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।

          ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆତ୍ମ-ଉନ୍ନତିର ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ନିଜ କାନ୍ଧରେ ପଡେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେହି ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।

Comments

Popular posts from this blog

110. ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତୀତ ଠାରୁ ଶାନ୍ତି

118. ପରିବର୍ତ୍ତନ ହିଁ ସ୍ଥାୟୀ

114. ଅତି ସର୍ବତ୍ର ବର୍ଜୟେତ୍‌