15. ସମତ୍ୱ
ସମତ୍ୱ ହେଉଛି ଗୀତାର ମୂଳଦୁଆ ଏବଂ
ସେଥିପାଇଁ ଏହାକୁ ଗୀତାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ବିଭିନ୍ନ
ସ୍ଥାନରେ ସମତ୍ୱ ଭାବ, ସମତ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ସମତ୍ୱ
ବୁଦ୍ଧିର ବିଶେଷତାକୁ ଆଲୋକିତ କରିଛନ୍ତି । ସମତ୍ୱ ବୁଝିବା ସହଜ କିନ୍ତୁ ହୃଦୟରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା
କଷ୍ଟକର । ଆମ ଭିତରେ ସମତ୍ୱର ପରିମାଣ ହେଉଛି ଆମ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଯାତ୍ରାରେ ଆମର ଅଗ୍ରଗତିର ସୂଚକ ।
ଭୌତିକ
କ୍ଷେତ୍ରରେ,
ଅଧିକାଂଶ ସମାଜ ସମତ୍ୱକୁ ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଆଇନ ସମ୍ମୁଖରେ
ସମାନତା ରୂପରେ ଗ୍ରହଣ କରେ । ସମତ୍ୱର ଅନେକ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିବେକଶୀଳ
ବ୍ୟକ୍ତି ଶିକାର ଏବଂ ଶିକାରୀ; ସୁଖ ଏବଂ ଦୁଃଖ; ଲାଭ ଏବଂ କ୍ଷତି ଇତ୍ୟାଦିକୁ ସମାନ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।
ମଣିଷମାନଙ୍କ
ଅସୁବିଧା ହେଉଛି ଯେ ଆମେ ନିଜକୁ ସଂସ୍କୃତି, ଧର୍ମ,
ଜାତି ଜାତୀୟତା ଭଳି କୃତ୍ରିମ ବିଭାଜନ ଆଧାରରେ ପରିଚିତ କରୁ । ଏହି
ବିଭାଜନଗୁଡ଼ିକୁ ହଟାଇବା ଏବଂ ଦୁଇ ଭିନ୍ନ ଲୋକଙ୍କୁ ସମାନ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାର କ୍ଷମତା
ହେଉଛି ସମତ୍ୱ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ । ପ୍ରଦର୍ଶିତ ଆଚରଣ ଅପେକ୍ଷା ଏହା ବହୁତ ଗମ୍ଭୀର ଅଟେ ।
ସମତ୍ୱର
ଅଗ୍ରଗତିର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ତର ହେଉଛି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ସମାନତା ସହିତ ଦେଖିବାର କ୍ଷମତା । ଉଦାହରଣ
ସ୍ୱରୂପ,
ଆମ ପିଲାମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସଫଳତା ପାଇଁ ଖୁସି ହେବା, ବିଶେଷତଃ ଯେତେବେଳେ ଆମର ନିଜ ପିଲାମାନେ ଭଲ କରିନଥିଲେ; ମା ଏବଂ ଶାଶୁ; ଝିଅ ଏବଂ ବୋହୂଙ୍କୁ ସମାନ
ବ୍ୟବହାର କରିବା ।
ସମତ୍ୱର
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତର ହେଉଛି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିଜ ସମାନ ଭାବିବାର କ୍ଷମତା । ଏହା ସମାନ ଭାବନା ବଜାୟ
ରଖିବାର କ୍ଷମତା ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ତାହା ମିଳେ, ଯାହାକି ଆମେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁ ଯେ ତାହା
ଆମର, ଯେପରିକି ପଦୋନ୍ମତି, ଖ୍ୟାତି, ଶ୍ରେୟ,
ସମ୍ପତ୍ତି ଇତ୍ୟାଦି। ଏହି ସମତ୍ୱର ସ୍ତର ଆସେ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ନିଜ
ଭିତରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୁର୍ବଳତା ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଠାରେ ଆମ ନିଜର ଶକ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥାଉ ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ
କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେ ନିଜକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଠାରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଭିତରେ ଦେଖୁ; ଏବଂ ସର୍ବଶେଷରେ ସବୁଠାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ ଏବଂ ସର୍ବତ୍ର ଦେଖୁ । ଏହା
ଅଦ୍ୱୈତ ଛଡା ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ; ଅଦ୍ୱୈତ କହିଥାଏ ଯେ ଏହା
ଦୁଇଟି ନୁହେଁ ।
ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମତ୍ୱ ହାସଲ କରିବାରେ ବାଧା ହେଉଛି ଆମର ମନ, ଯାହାକୁ ବିଭାଜନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ କରାଯାଇଛି । ଏହାକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ଆମେ ଏହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ହେବା ଉଚିତ୍ ।
Comments
Post a Comment