32. ମାନସିକ ଶାନ୍ତିର ମୂଳଦୁଆ


 

           ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, “ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଏହି କର୍ମଯୋଗରେ ନିଶ୍ଚୟାତ୍ମିକା ବୁଦ୍ଧି ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଅସ୍ଥିର ବିଚାରଯୁକ୍ତ ବିବେକହୀନ ସକାମ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବହୁପ୍ରକାର ଓ ଅସଂଖ୍ୟ ହୁଏ” (2.41)

          ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କୁହନ୍ତି ଯେ ସମତ୍ୱ ହେଉଛି ଯୋଗ, ଯାହା ଦୁଇଟି ଧୃବ ଯଥା ସୁଖ ଏବଂ ଦୁଃଖ; ବିଜୟ ଏବଂ ପରାଜୟ ଏବଂ ଲାଭ ଏବଂ କ୍ଷତିର ଏକ ମିଳନ । କର୍ମଯୋଗ ହେଉଛି ଏହି ଧୃବଗୁଡିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାର ମାର୍ଗ, ଯାହା ଶେଷରେ ଏକ ନିଶ୍ଚୟାତ୍ମିକା ବୁଦ୍ଧିରେ ପରିଣତ ହୁଏ । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଏକ ଅସ୍ଥିର ବୁଦ୍ଧି ଆମକୁ ମାନସିକ ଶାନ୍ତିରୁ ବଞ୍ଚିତ କରେ (2.48ଏବଂ 2.38)

          ଆମର ସାଧାରଣ ଧାରଣା ହେଉଛି ଯେ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସୁଖ, ବିଜୟ ଏବଂ ଲାଭ ହାସଲ କରୁ ସେତେବେଳେ ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ଆସେ, କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହୁଛନ୍ତି ଯେ କର୍ମଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଏକ ନିଶ୍ଚୟାତ୍ମିକା ବୁଦ୍ଧି ଆମକୁ ଧୃବଗୁଡିକ ଅତିକ୍ରମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ଦିଏ ।

          ଏକ ଅସ୍ଥିର ବୁଦ୍ଧି ବିବିଧ ପରିସ୍ଥିତି, ଫଳାଫଳ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଦେଖେ । ଆମର କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ, ଆମେ ଆମ ତଳେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ମାନଦଣ୍ଡ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ଆମ ଉପରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରୟୋଗ କରୁ । ପିଲାମାନଙ୍କଠାରେ ସମତ୍ୱ ବିକଶିତ ହୁଏ ନାହିଁ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଦେଖନ୍ତି ଯେ ବିଭିନ୍ନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପରିବାରରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନିୟମ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହୁଏ ଯେଉଁଠାରେ ଆମର ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ନିୟମ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଉ କିଛି ନିୟମ ଥାଏ ।

          ଆମର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ, ଆମେ ଧର୍ମ, ଜାତି, ଜାତୀୟତା ଇତ୍ୟାଦି ଅଂଶୀଦାରିତ ମିଥ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶିକାର ହୋଇଥାଉ । ସେଗୁଡିକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁଆମ ମନରେ ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅବସ୍ଥାରେ ରଖାଗଲା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଆମକୁ ବିଭାଜନ କରେ । ଏହି ଅଂଶୀଦାରିତ ମିଥ୍ୟାର ଉଭୟପାର୍ଶ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଉ।

          ଅସ୍ଥିର ବୁଦ୍ଧି ସହିତ, ନିଜର ଭୁଲ୍‌ ଆଙ୍କିବା ପାଇଁ ଆମର ଗୋଟିଏ ମାନଦଣ୍ଡ ଅଛି ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆଙ୍କିବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଏକ ମାନଦଣ୍ଡ ଅଛି । ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ବେଳେ ଏବଂ ସାହାଯ୍ୟ ମାଗିବାବେଳେ, ଆମେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମୁଖା ପିନ୍ଧୁ ।

          ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ କର୍ମଯୋଗର ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରି ଜଣେ ସମତ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ନିଶ୍ଚୟାତ୍ମିକା ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଯାହା ମାନସିକ ଶାନ୍ତିର ମୂଳଦୁଆ ଅଟେ ।

Comments

Popular posts from this blog

110. ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତୀତ ଠାରୁ ଶାନ୍ତି

118. ପରିବର୍ତ୍ତନ ହିଁ ସ୍ଥାୟୀ

114. ଅତି ସର୍ବତ୍ର ବର୍ଜୟେତ୍‌