42. ଅହଂକାରରୁ ଦୂରେଇ ରୁହ


 

            ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦେଖିଲେ ଯେ ଅର୍ଜୁନ ଅହଂକାର ଭାବନାରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇପଡିଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ତାଙ୍କର ଉଦାସୀନତାର କାରଣ ଥିଲା । ଅହଂକାରକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ଏବଂ ଆତ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନକୁ ସୁସଙ୍ଗତ ବୁଦ୍ଧି ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି (2.41)

          ଅହଂକାର ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅଛି । ଗର୍ବ ହେଉଛି ଅହଂକାରର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ । ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ସଫଳତା/ବିଜୟ/ଲାଭର ସୁଖ ଧୃବଟି ଦେଇ ଗତି କରେ ସେତେବେଳେ ସେହି ଅହଂକାରକୁ ଗର୍ବ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ବିଫଳତା/ପରାଜୟ/କ୍ଷତିର ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଧୃବଟି ଦେଇ ଗତି କରେ ସେତେବେଳେ ସେହି ଅହଂକାରକୁ ଦୁଃଖ ବା କ୍ରୋଧ କୁହାଯାଏ । ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଖୁସି ଦେଖିବା ଏହା ଇର୍ଷା ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖୀ ଦେଖିବା ଏହା ସହାନୁଭୂତି ଅଟେ ।

          ଯେତେବେଳେ ଆମେ ବସ୍ତୁ ସମ୍ପଦ ସଂଗ୍ରହ କରୁଛୁ ସେତେବେଳେ ଅହଂକାର ଆମକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ । ଏହା ଦୁନିଆରେ କର୍ମ କରିବାକୁ ଏବଂ ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେବାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ । ଏହା ତିଆରି କରିବା ପଛରେ ଅଛି ସାଥିରେ ବିନାଶ କରିବା ପଛରେ ମଧ୍ୟ ଥାଏ । ଏହା ଜ୍ଞାନରେ ଏବଂ ଅଜ୍ଞତାରେ ମଧ୍ୟ ଅଛି ।

          ପ୍ରଶଂସାରେ ଅହଂକାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ଏବଂ ସମାଲୋଚନାରେ ଆଘାତ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଯେଉଁଥି ପାଇଁ ଆମେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ଶିକାର ହେଉ । ସଂକ୍ଷେପରେ, ଅହଂକାର କିଛି ନା କିଛି ଅର୍ଥରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାବନା ପଛରେ ଲୁକ୍କାୟିତ ଯାହା ଆମର ବାହ୍ୟ ଆଚରଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ଅହଂକାର ହୁଏତ ଆମକୁ ସଫଳତା ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧତା ଆଡ଼କୁ ନେଇଥିବାର ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ସାମୟିକ ଭାବରେ ମଦ୍ୟପାନ କରିବା ପରି ।

          “ମୁଁ’ ଏବଂ “ମୋର’ ହେଉଛି ଅହଂକାରର ମୂଳଦୁଆ ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ବାର୍ତ୍ତାଳାପ ଏବଂ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହି ଆମେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଅହଂକାରକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିପାରିବା ।

          ଅହଂକାରର ଜନ୍ମ ସେତେବେଳେ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଗୋଟିଏ ଧୃବ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଟି ସହିତ ପରିଚିତ କରୁ ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ଶ୍ଳୋକ 2.48ରେ କୌଣସି ଭାବନା ସହିତ ଚିହ୍ନଟ ନକରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପସନ୍ଦହୀନ ରହିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ଅହଂକାର ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ନାହିଁ । ପିଲା ପରି ଭୋକିଲାବେଳେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଅ; ଥଣ୍ଡା ଲାଗିଲେ ଗରମ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧ; ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କର; ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ଭାବନା ଗ୍ରହଣ କର ।

Comments

Popular posts from this blog

110. ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତୀତ ଠାରୁ ଶାନ୍ତି

118. ପରିବର୍ତ୍ତନ ହିଁ ସ୍ଥାୟୀ

114. ଅତି ସର୍ବତ୍ର ବର୍ଜୟେତ୍‌