61. ଅନିଶ୍ଚିତ ମନ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତତା

 

            

ଗୀତାର ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ କର୍ମଯୋଗ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, ଯାହାକି ଶ୍ଳୋକ 2.71ର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଥିଲେ ଯେ ନିର୍ମମ ଏବଂ ନିରହଙ୍କାର ଶାଶ୍ୱତ ସ୍ଥିତି ହାସଲ କରିବାର ମାର୍ଗ ଅଟେ ।

          ଅର୍ଜୁନ ମନର ଏକ ସନ୍ଦେହ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, “ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ମତରେ କର୍ମ ଅପେକ୍ଷା ଜ୍ଞାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେବେ ହେ କେଶବ! ମୋତେ କାହିଁକି ଭୟଙ୍କର କର୍ମରେ ଲଗାଉଛନ୍ତି? ଆପଣ ଗୋଳିଆମିଶା ପରି ଲାଗୁଥିବା କଥାରେ ମୋର ବୁଦ୍ଧିକୁ ମୋହିତପ୍ରାୟ କରିଦେଉଛନ୍ତି; ତେଣୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି ଗୋଟିଏ କଥା କୁହନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା କି ମୁଁ କଲ୍ୟାଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବି” (3.1 ଏବଂ 3.2) ।

          ବିଭାଜନ ଦ୍ଵାରା ସର୍ବଦା ଅଯୌକ୍ତିକ ଏବଂ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୁଏ କାରଣ ଏହା ସତ୍ୟ-ଆଧାରିତ ନଥାଏ । ତେଣୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ (2.50) । ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାରେ କୌଣସି ଭଲ ଦେଖିନଥିବା ଏକମାତ୍ର କାରଣ ଆଧାରରେ ଯୁଦ୍ଧ ନକରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ (1.31) । ତା’ପରେ, ସେ ତାଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟ ଏକ ଉତ୍ତମ ବୁଝାମଣା ଖୋଜିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସମାନ ଯଥାର୍ଥତାର ଏକ ଅଂଶ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି ।

          ଆମର ସ୍ଥିତି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଠାରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ କାରଣ ଆମ ଜାଗ୍ରତ ହେବାର ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଧର୍ମ, ଜାତି, ପାରିବାରିକ ସ୍ଥିତି, ଜାତୀୟତା, ଲିଙ୍ଗ ଇତ୍ୟାଦି ଆଧାରରେ ଆମର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଆମେ ଜୀବନ ସାରା ସେହି ପରିଚୟକୁ ଯଥାର୍ଥ କରିବାକୁ ସଂଘର୍ଷ କରିଥାଉ ।

          ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଅର୍ଜୁନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କଠାରୁ ନିଶ୍ଚିତତାର ଆଶା କରୁଛନ୍ତି। ଯଦିଓ ଅନିତ୍ୟତା ହେଉଛି ଏହି ଭୌତିକ ଜଗତର ପରମ୍ପରା, ଆମେ ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚିତତାର ଆଶା କରୁ କାରଣ ଏହା ଆମକୁ ଆରାମ ଦେଇଥାଏ । ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ଅଧିକ ପ୍ରମାଣ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ଯାହା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡେ ଏବଂ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କରେ । ଏହି କାରଣରୁ ଆମେ ଶୀଘ୍ର ବର୍ଗୀକରଣ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଁ ।

          କିନ୍ତୁ ନିଶ୍ଚିତତା ନିଜ ଜୀବନର ଅନୁଭୂତିରୁ ଆସିଥାଏ ଏବଂ ଏହାକୁ କଠିନ ଉପାୟରେ ଅର୍ଜନ କରିବାକୁ ପଡେ । ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏହି ପଥରେ ନିଜେ ଚାଲିବାକୁ ପଡିବ କାରଣ ଏହି ଅଭିଜ୍ଞତା ପୁସ୍ତକ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ହାସଲ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ଏହା ଏକ କାର କିମ୍ବା ସାଇକେଲ ଚଳାଇବା ପରି, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ଅଭିଜ୍ଞତା ।