63. ମିଥ୍ୟା ଏବଂ ଦମ୍ଭ
ଯଦି ଆମେ କର୍ମର କର୍ତ୍ତା ନୁହଁ, ତେବେ କର୍ତ୍ତା କିଏ? ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉତ୍ତର ଦେଇଛନ୍ତି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ନକରି ଜଣେ କିଛିକ୍ଷଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ କାରଣ ସମସ୍ତେ ପ୍ରକୃତିରୁ ଜନ୍ମିତ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି (3.5) ।
ତିନୋଟି ପରମାଣୁ କଣିକା ଯଥା
“ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍’,
“ପ୍ରୋଟନ୍’ ଏବଂ “ନିଉଟ୍ରନ୍’ ସମଗ୍ର ଭୌତିକ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
ସେହିଭଳି,
ମଣିଷମାନଙ୍କ ତିନୋଟି ଗୁଣ ଯଥା ସତ୍ୱଗୁଣ, ତମୋଗୁଣ ଏବଂ ରଜୋଗୁଣ ଆମକୁ କର୍ମ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି । ଏହି ଅର୍ଥରେ ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରକୃତ କର୍ତ୍ତା ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି, “ଯେଉଁ ମୁଢ଼ବୁଦ୍ଧି ମନୁଷ୍ୟ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଉପରୁ ଉପରୁ ରୁଦ୍ଧ କରିଦେଇ
ମନ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ବିଷୟ ଚିନ୍ତନ କରୁଥାଏ, ତାହାକୁ ମିଥ୍ୟାଚାରୀ ଅର୍ଥାତ୍ ଦମ୍ଭୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ” (3.6) ।
ଉଭୟ ପରିବାର ଏବଂ ସାମାଜିକ
ସ୍ତରରେ ଭଲ ଆଚରଣ ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ଖରାପ ଆଚରଣ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡର ଏକ ପ୍ରଣାଳୀ ଦ୍ୱାରା ଆମେ
ଲାଳନପାଳନ ଏବଂ ଶାସିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହାର ପରିଣାମ ଏକ ବିଭାଜିତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ହୁଏ ଯେଉଁଥିରେ ଆମର
ଆନ୍ତରିକ ଏବଂ ବାହ୍ୟ ଦୁନିଆ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ସମନ୍ୱୟ ନଥାଏ ।
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯେତେବେଳେ କେହି ଆମକୁ ଆଘାତ କରନ୍ତି, ଆମେ ଭଲ ଆଚରଣ ପାଇଁ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରୁ, କିନ୍ତୁ ମନ ଘୃଣା, ଅନୁତାପ ଏବଂ ଅନ୍ୟାୟର
ଭାବନାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ଯାହା ନର୍କରେ ବାସ କରିବା ପରି ଅଟେ ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କଦାପି ଦମନ କିମ୍ବା
ଅସ୍ଥିରତା ସପକ୍ଷରେ ନାହାଁନ୍ତି, ଯାହାକୁ ସେ ମିଥ୍ୟା ବୋଲି
କୁହନ୍ତି । ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସେ ସମତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ
ପ୍ରଶଂସା ଏବଂ ସମାଲୋଚନା ସମାନ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକତା ଶେଷ
ହୁଏ ।
ବାସ୍ତବରେ, ଏହି ନର୍କରେ କେହି ରହିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏଥିରୁ କିପରି ବାହାରିବେ ତାହା ଖୁବ୍ କମ୍ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି । ତେଣୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ
ଅନାସକ୍ତ ହୋଇ କର୍ମଯୋଗରେ ନିଜର କର୍ମ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଲଗ୍ନ କରିବାକୁ ତୁରନ୍ତ ଏକ ସମାଧାନ
ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି (3.7) ।
ଅନାସକ୍ତି ହେଉଛି ସମାଧାନ ଯାହା ଆସକ୍ତି
କିମ୍ବା ବିରକ୍ତି ନୁହେଁ। ଏହା କର୍ତ୍ତା ଭାବନା ସହିତ ସଂଲଗ୍ନ ନ ହୋଇ କର୍ମ କରିବା, ଏହି ହୃଦୟଙ୍ଗମ ସହିତ ଯେ ଗୁଣ ହେଉଛି ବାସ୍ତବିକ କର୍ତ୍ତା, କର୍ମଫଳ ସହିତ ଆସକ୍ତ ନ ହୋଇ କର୍ମ କରିବା । ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକୁ (ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଅଂଶ)
ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ଅଲଗା ରଖିବା । ଅନାସକ୍ତି ଦ୍ଵାରା ବିନାସର୍ତ୍ତମୂଳକ ପ୍ରେମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
ଯଦି ଆମେ କର୍ମର କର୍ତ୍ତା ନୁହଁ, ତେବେ କର୍ତ୍ତା କିଏ? ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉତ୍ତର ଦେଇଛନ୍ତି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ନକରି ଜଣେ କିଛିକ୍ଷଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ
ବଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ କାରଣ ସମସ୍ତେ ପ୍ରକୃତିରୁ ଜନ୍ମିତ ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ
ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି (3.5) ।
ତିନୋଟି ପରମାଣୁ କଣିକା ଯଥା
“ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍’,
“ପ୍ରୋଟନ୍’ ଏବଂ “ନିଉଟ୍ରନ୍’ ସମଗ୍ର ଭୌତିକ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
ସେହିଭଳି,
ମଣିଷମାନଙ୍କ ତିନୋଟି ଗୁଣ ଯଥା ସତ୍ୱଗୁଣ, ତମୋଗୁଣ ଏବଂ ରଜୋଗୁଣ ଆମକୁ କର୍ମ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି । ଏହି ଅର୍ଥରେ ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରକୃତ କର୍ତ୍ତା ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି, “ଯେଉଁ ମୁଢ଼ବୁଦ୍ଧି ମନୁଷ୍ୟ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଉପରୁ ଉପରୁ ରୁଦ୍ଧ କରିଦେଇ
ମନ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ବିଷୟ ଚିନ୍ତନ କରୁଥାଏ, ତାହାକୁ ମିଥ୍ୟାଚାରୀ ଅର୍ଥାତ୍ ଦମ୍ଭୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ” (3.6) ।
ଉଭୟ ପରିବାର ଏବଂ ସାମାଜିକ
ସ୍ତରରେ ଭଲ ଆଚରଣ ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ଖରାପ ଆଚରଣ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡର ଏକ ପ୍ରଣାଳୀ ଦ୍ୱାରା ଆମେ
ଲାଳନପାଳନ ଏବଂ ଶାସିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହାର ପରିଣାମ ଏକ ବିଭାଜିତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ହୁଏ ଯେଉଁଥିରେ ଆମର
ଆନ୍ତରିକ ଏବଂ ବାହ୍ୟ ଦୁନିଆ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ସମନ୍ୱୟ ନଥାଏ ।
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯେତେବେଳେ କେହି ଆମକୁ ଆଘାତ କରନ୍ତି, ଆମେ ଭଲ ଆଚରଣ ପାଇଁ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରୁ, କିନ୍ତୁ ମନ ଘୃଣା, ଅନୁତାପ ଏବଂ ଅନ୍ୟାୟର
ଭାବନାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ଯାହା ନର୍କରେ ବାସ କରିବା ପରି ଅଟେ ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କଦାପି ଦମନ କିମ୍ବା
ଅସ୍ଥିରତା ସପକ୍ଷରେ ନାହାଁନ୍ତି, ଯାହାକୁ ସେ ମିଥ୍ୟା ବୋଲି
କୁହନ୍ତି । ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସେ ସମତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ
ପ୍ରଶଂସା ଏବଂ ସମାଲୋଚନା ସମାନ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକତା ଶେଷ
ହୁଏ ।
ବାସ୍ତବରେ, ଏହି ନର୍କରେ କେହି ରହିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏଥିରୁ କିପରି ବାହାରିବେ ତାହା ଖୁବ୍ କମ୍ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି । ତେଣୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ
ଅନାସକ୍ତ ହୋଇ କର୍ମଯୋଗରେ ନିଜର କର୍ମ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଲଗ୍ନ କରିବାକୁ ତୁରନ୍ତ ଏକ ସମାଧାନ
ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି (3.7) ।
ଅନାସକ୍ତି ହେଉଛି ସମାଧାନ ଯାହା ଆସକ୍ତି
କିମ୍ବା ବିରକ୍ତି ନୁହେଁ। ଏହା କର୍ତ୍ତା ଭାବନା ସହିତ ସଂଲଗ୍ନ ନ ହୋଇ କର୍ମ କରିବା, ଏହି ହୃଦୟଙ୍ଗମ ସହିତ ଯେ ଗୁଣ ହେଉଛି ବାସ୍ତବିକ କର୍ତ୍ତା, କର୍ମଫଳ ସହିତ ଆସକ୍ତ ନ ହୋଇ କର୍ମ କରିବା । ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକୁ (ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଅଂଶ)
ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ଅଲଗା ରଖିବା । ଅନାସକ୍ତି ଦ୍ଵାରା ବିନାସର୍ତ୍ତମୂଳକ ପ୍ରେମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
Comments
Post a Comment