96. ବୁଦ୍ଧି ନିଜଭିତରେ ଅଛି

 

ଥରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ ଯେ ସେହି ଜ୍ଞାନକୁ କେଉଁଠାରେ ଲୁଚାଇବେ, ଯାହାକୁ ପାଇଲା ପରେ କିଛି ପାଇବାକୁ ବାକି ରହେ ନାହିଁ । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏହାକୁ ଏକ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ କିମ୍ବା ଗଭୀର ସମୁଦ୍ରରେ ରଖିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପୁରୁଷ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଚଢି ପାରିବ ଏବଂ ପାଣିରେ ପହଁରି ପାରିବ ଯେହେତୁ ଉଭୟ ବିକଳ୍ପକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରାଯାଇଥିଲା । ତା’ପରେ ଏହି ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତାକୁ ମନୁଷ୍ୟ ଭିତରେ ରଖିବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଗଲା, ଯେତେବେଳେ କି ମଣିଷ ଏହାକୁ ସାରା ଜୀବନ ବାହାରେ ଖୋଜୁ ଥାଏ । ଏହି ରୂପକ ଆମ ପାଇଁ ବୁଝିବା ସହଜ କରିଥାଏ ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହନ୍ତି, ଅବଶ୍ୟ, ଏହି ଦୁନିଆରେ କୌଣସି ଜିନିଷ ଜ୍ଞାନ ପରି ଶୁଦ୍ଧ ନୁହେଁ । ଠିକ୍‌ ସମୟରେ, ଯିଏ ଯୋଗରେ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ, ସେ ଏହାକୁ ନିଜ ଭିତରେ ପାଇଥାଏ (4.38) ସାର କଥା ହେଉଛି ଯେ ବୁଦ୍ଧି ନିଜ ଭିତରେ ହିଁ ଅଛି ଏବଂ ସମାନ ପରିମାଣରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ ଅଛି । ଏହା କେବଳ ନିଜ ଭିତରେ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିବାର ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ।

          ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି, ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ୍‌ ଏବଂ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ପୁରୁଷ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ପରମ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି (4.39) ଅପରପକ୍ଷେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କୁହନ୍ତି, ବିବେକହୀନ, ଶ୍ରଦ୍ଧାବିହୀନ ଏବଂ ସଂଶୟଯୁକ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ପରମାର୍ଥରୁ ନିଶ୍ଚୟ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଇହଲୋକରେ ବା ପରଲୋକରେ କୌଣସି ସୁଖ ନାହିଁ (4.40)

          ଶ୍ରଦ୍ଧା ଗୀତାରେ ଏକ ମୂଳ ଉପଦେଶ । ଭକ୍ତି କିମ୍ବା ସକାରାତ୍ମକ ଚିନ୍ତାଧାରା ହେଉଛି ଏହାର ନିକଟତମ ଅର୍ଥ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତି ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ୍‌ ହେବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି । ଶ୍ରଦ୍ଧା ଆମ ପସନ୍ଦର କର୍ମଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାର ଅନୁଷ୍ଠାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଯାହା କିଛି ଆମ ରାସ୍ତାରେ ଆସେ କୃତଜ୍ଞତା ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଆମର ଆନ୍ତରିକ ଶକ୍ତି । ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେଉଛି ଆମର ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଇଚ୍ଛା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ ।

          ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ହେଉଛି ଗୀତାର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅନ୍ୟତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ବଣୁଆ ଘୋଡା ସହିତ ତୁଳନା କରନ୍ତି ଏବଂ ଆମକୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାକୁ କୁହନ୍ତି ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ବୁଝି ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢନ୍ତି । ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସଚେତନତା କିନ୍ତୁ ଦମନ ନୁହେଁ ।


Comments

Popular posts from this blog

110. ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତୀତ ଠାରୁ ଶାନ୍ତି

118. ପରିବର୍ତ୍ତନ ହିଁ ସ୍ଥାୟୀ

114. ଅତି ସର୍ବତ୍ର ବର୍ଜୟେତ୍‌