99. ଘୃଣା ତ୍ୟାଗ କର କର୍ମ ନୁହେଁ

 

ଅଜ୍ଞତା ହେତୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଭୌତିକ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଧରିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ, ଯାହା କର୍ମବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧେ । ଯେତେବେଳେ ସଚେତନତାର ପ୍ରଥମ କିରଣ ଅବତରଣ କରେ, ଯେମିତି କି ଅର୍ଜୁନ ଏଠାରେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି ସେ ତ୍ୟାଗ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି । କ’ଣ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବେ ସେଥିରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରହିଛି । ସାଧାରଣ ପ୍ରବୃତ୍ତି ହେଉଛି ସମସ୍ତ କର୍ମ ବା କାର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା, ଯେହେତୁ ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ବିଭାଜନକାରୀ ମନରୁ ଭଲ ବା ଖରାପ ଭାବରେ ବିଭକ୍ତ କରୁ ଏବଂ ଅବାଞ୍ଛିତ କର୍ମ ଛାଡିବାକୁ ଚାହୁଁ ।

          ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତ୍ୟାଗ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ଅଲଗା ଧାରଣା ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି ଏବଂ କୁହନ୍ତି, “ଯେଉଁ ପୁରୁଷ କାହାଠାରେ ଦ୍ୱେଷ ରଖନ୍ତି ନାହିଁ, କି କିଛି ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେହି କର୍ମଯୋଗୀ, ନିତ୍ୟସନ୍ନ୍ୟାସୀ ବୋଲାଯିବାର ଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ ରାଗ-ଦ୍ୱେଷାଦି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ରହିତ ପୁରୁଷ ସୁଖପୂର୍ବକ ସଂସ୍କାରବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଆନ୍ତି” (5.3) । ପ୍ରଥମ ଜିନିଷ ଯାହାକୁ ଆମେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ତାହା ହେଉଛି ଘୃଣା । ଧର୍ମ, ଜାତି କିମ୍ବା ଜାତୀୟତା ଭଳି ଆମର ବିଶ୍ୱାସ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯାଉଥିବା ଯେକୌଣସି ଜିନିଷ ପ୍ରତି ଏହା ହୋଇପାରେ । ଘୃଣା ଆମର ବୃତ୍ତି, ଲୋକ କିମ୍ବା ଆମ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଜିନିଷ ପ୍ରତି ହୋଇପାରେ । ପ୍ରତିବାଦରେ ଏକତା ଦେଖିବା ଆବଶ୍ୟକ । ନିତ୍ୟ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଘୃଣା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ।

          ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆମକୁ ଘୃଣା ଏବଂ ଇଚ୍ଛା ପରି ଗୁଣ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି । ସତ୍ୟ ହେଉଛି ଯେ କର୍ମର କୌଣସି ପ୍ରକୃତ ତ୍ୟାଗ ନାହିଁ କାରଣ ଆମେ ଗୋଟିଏ କର୍ମ ଛାଡି ଆମର ଗୁଣର ପ୍ରଭାବରେ ଅନ୍ୟ କର୍ମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥାଉ । ତେଣୁ ଆମର ବାହ୍ୟ କର୍ମ ଅପେକ୍ଷା ଆମ ଭିତରେ ରହୁଥିବା ବର୍ଗୀକରଣକୁ ଆମେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍‌ ।

          ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି; “ଜ୍ଞାନ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ପରମଧାମ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ, କର୍ମଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେହି ପରମଧାମ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ । ତେଣୁ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଜ୍ଞାନଯୋଗ ଓ କର୍ମଯୋଗ ଫଳରୂପରେ ଏକ ବୋଲି ଦେଖନ୍ତି, ସେ ହିଁ ଯଥାର୍ଥ ଦେଖନ୍ତି (5.5) । କର୍ମଯୋଗ ବିନା ସନ୍ନ୍ୟାସ ଅର୍ଥାତ୍‌ ମନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ସକଳ କର୍ମରେ କର୍ତ୍ତାପଣ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବା କଠିନ ଏବଂ ଭଗବତ୍‌ସ୍ୱରୂପ ମନନ କରୁଥିବା କର୍ମଯୋଗୀ ପରବ୍ରହ୍ମ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ହିଁ ପାଇଯାଆନ୍ତି” (5.6) ।

          କର୍ମ ହେଉଛି ସେହି ଯନ୍ତ୍ର ଯାହା ଆମ ଭିତରେ କେତେ ଘୃଣା ବା ଇଚ୍ଛା ଅଛି ତାହା ଜାଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ତେଣୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିଷ୍କାମ କର୍ମ କରିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି ।


Comments

Popular posts from this blog

138. ଭ୍ରମକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା

5. ଜ୍ଞାନ, କର୍ମ ଏବଂ ଭକ୍ତି ଯୋଗ

110. ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତୀତ ଠାରୁ ଶାନ୍ତି