105. ଅନନ୍ତ ଆନନ୍ଦ

 

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯିଏ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ଦୃଢ଼ ବୁଝାମଣା ରଖନ୍ତି ଏବଂ ଭ୍ରମ ଠାରୁ ବାଧିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ନା କିଛି ସୁଖ ପାଇବାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି, ଅପ୍ରୀତିକର ଅନୁଭବ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ପରମାତ୍ମାରେ ନିତ୍ୟ ସ୍ଥିତ ଅଟନ୍ତି (5.20) । ଆମେ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ସୁଖଦ ଏବଂ ଅପ୍ରୀତିକର ଭାବରେ ବିଭାଜିତ କରିଥାଉ ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହି ବିଭାଜନକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି   (2.50) ।

          ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବାରମ୍ବାର ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ମୋହରୁ ବାହାରକୁ ଆସିବାକୁ କୁହନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ଆମେ କ’ଣ ଆମର ଅଟେ ଏବଂ କ’ଣ ନୁହେଁ ତାହା ଚିହ୍ନିବାରେ ଅସମର୍ଥ । ଆମର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭୁଲ ଧାରଣା ହେଉଛି ଯେ ଆମେ ଆମର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସୁଖ ହାସଲ କରିପାରିବା । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅକ୍ଷୟ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଏକ ସମାଧାନ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ସେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଯେଉଁମାନେ ବାହ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ ସହିତ ଜଡିତ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଭିତରେ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି । ଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଭଗବାନଙ୍କ ସହ ଏକତା ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସେମାନେ ଅକ୍ଷୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି (5.21) ।

          ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସାଂସାରିକ ବିଷୟ ସହିତ ଉତ୍ପନ୍ନ ସୁଖ, ଯଦିଓ ସାଂସାରିକ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଖଦ ମନେହୁଏ, ପ୍ରକୃତରେ ତାହା ଦୁଃଖର ଉତ୍ସ । ଏହିପରି ସୁଖର ଆରମ୍ଭ ଏବଂ ଶେଷ ଅଛି, ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁରୁଷ ସେମାନଙ୍କ ଠାରୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ (5.22) ।

          ଏହା ହେଉଛି ଗୀତାର ଆରମ୍ଭରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଯାହା କହିଥିଲେ, ତାହାର ବିସ୍ତାର, ଯେ ବାହ୍ୟ ବସ୍ତୁ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ମିଳନ ସୁଖ ଏବଂ ଦୁଃଖର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସହ୍ୟ କରିବାକୁ ଶିଖିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେମିତି ସେ ଅଟନ୍ତି, ଅନିତ୍ୟ ବା କ୍ଷଣିକ (2.14) । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଉଭୟ ସୁଖ ଏବଂ ଦୁଃଖ କାଳ ଚକ୍ରରେ ଶେଷ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ। ଏହା ଆମର ଅନୁଭୂତି ଯେ ଯେତେବେଳେ ସୁଖ ଚାଲିଯାଏ କିମ୍ବା ଯେତେବେଳେ ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ବିରକ୍ତ ହୋଇଥାଉ ଆମେ ଦୁଃଖିତ । ସେହିଭଳି, ଯେତେବେଳେ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ, ଆମେ ସୁଖ ଅନୁଭବ କରୁ । ଏଗୁଡିକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଆମେ ଅତୀତର ସୁଖର ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକର ମନ ମନ୍ଥନ କରିଥାଉ, କିମ୍ବା ପରସ୍ପରକୁ ଦୋଷ ଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥାଉ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ମୂଳ ବିଷୟ ହେଉଛି ଯେ ଆମେ ସୁଖ ଏବଂ ଦୁଃଖ ଦେଇ ଗତି କରିବାବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ଅନିତ୍ୟତା ବିଷୟରେ ସଚେତନ ରହିବା ।