133. ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେଉଛି ଶକ୍ତି

 

ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବ୍ୟକ୍ତ ଏବଂ ଅବ୍ୟକ୍ତର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଅଟେ ଯେଉଁଠାରେ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତ ଏବଂ ପରମାତ୍ମା ଅବ୍ୟକ୍ତ ଅଟେ । ମୌଳିକ ସ୍ତରରେ ପାରସ୍ପାରିକ ବ୍ୟବହାର ପରମାତ୍ମାର ଅନାଦର ସହିତ ମନୁଷ୍ୟ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥାଏ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏହାକୁ ଅସୁରର ମାର୍ଗ ବୋଲି କହନ୍ତି (7.15) । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ତରର ଆଚରଣ ମନୁଷ୍ୟ ଏବଂ ପରମାତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ସଂକ୍ରମଣ ସେତେବେଳେ ପ୍ରାରମ୍ଭ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ କେହି ମୃଗତୃଷ୍ଣାର ଅନୁସରଣ କରି ଥକିଯାଏ କିମ୍ବା ନିଜର ଦୁର୍ଗତିରୁ ବିବ୍ରତ ହୋଇଥାଏ ।

            ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମଣିଷ ଏବଂ ଭଗବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେଏହି ବ୍ୟବହାର ବା ଉପାସନା ଚାରି ପ୍ରକାରର । ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ଉପାସକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଅସୁବିଧାକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀ ଉପାସକମାନେ ଧନ, ସଫଳତା କିମ୍ବା ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ପାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀ ଉପାସକମାନେ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ରେଣୀ ହେଉଛି ଜ୍ଞାନୀ (7.16) ।

            ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଥମ ତିନି ଉପାସକ, ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନରୁ ବଞ୍ଚିତ, ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି (7.20) । ଏହା ଅସୁସ୍ଥତା ଆଧାରରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରିବା ପରି ଅଟେ । ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେ (ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ) ସେହି ଶ୍ରଦ୍ଧାକୁ ଅବିଚଳିତ କରନ୍ତି (7.21), ଏବଂ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ତାଙ୍କ ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେତୁ ପୂରଣ ହୁଏ (7.22), କିନ୍ତୁ ଏହି ତିନୋଟି ମାର୍ଗ ସୀମିତ ଫଳାଫଳ ଦେଇଥାଏ (7.23) ।

            ଏହା କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଆଶା ନକରି ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ବିପରୀତ ମନେ ହୁଏ (2.47), ଯାହା ଶାଶ୍ୱତ ଅବସ୍ଥାର ମୌଳିକ ବିଶେଷତା ଅଟେ । ଏହା ଧ୍ୟାନ ଦେବା ବିଷୟ ଯେ କରୁଣାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆମକୁ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଅନ୍ଧକାରରୁ ଇଚ୍ଛାହୀନ ଶାଶ୍ୱତ ଅବସ୍ଥାର ଆଲୋକକୁ ନେଇଯିବାକୁ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

            ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭକ୍ତଙ୍କର ଭକ୍ତି ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ଏବଂ ସେ ସେହି ଶ୍ରଦ୍ଧା ପଛରେ ଅଛନ୍ତି । ଏହା ସୂଚିତ କରେ ଯେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପ୍ରତି କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି କିମ୍ବା ସଂପର୍କ ପ୍ରତି ଆମକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରେ । ଯଦି ଆମେ ଏହି ସାଂସାରିକ ଦୁନିଆରେ କିଛି ହାସଲ କରିଛୁ ତେବେ ଏହା ଆମର ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେତୁ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସମାନ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ଯେଉଁଠାରେ ଆମକୁ ଧୈର୍ଯ୍ୟର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥାଏ ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ କୁହାଯାଏ ଯେ ‘ଶ୍ରଦ୍ଧା’ ସହିତ ‘ସାବୁରୀ’ ।