134. ନିଜ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା

 

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଚାରି ପ୍ରକାରର ଭକ୍ତ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ଅସୁବିଧାକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ (ଆର୍ତ୍ତ), କିଛି ସଫଳତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ (ଅର୍ଥାର୍ଥୀ), ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିବା ପାଇଁ (ଜିଜ୍ଞାସୁ) ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ (7.16) ସେ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହୁଛନ୍ତି “ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୋ’ଠାରେ ନିତ୍ୟ ଏକନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଅନନ୍ୟ ପ୍ରେମଭକ୍ତି ରଖିଥିବା ଜ୍ଞାନୀଭକ୍ତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତମ ଅଟନ୍ତି; କାରଣ ମୋତେ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଜାଣିଥିବା ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ସେହି ଜ୍ଞାନୀ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ” (7.17) ସେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଅନେକ ଜନ୍ମରେ ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନ ହାସଲ କରିବା ପରେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଶେଷରେ ମୋ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚେ (7.19)

            ଅନେକ ‘ଜନ୍ମ’ ସାଧାରଣତଃ ଏହି ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଥାଏ ଯେ ଆମକୁ ଜ୍ଞାନୀ ହେବା ପାଇଁ ଅନେକ ଜୀବନ ଦେଇ ଗତି କରିବାକୁ ପଡିବ, ଯଦିଓ ଏହାର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ । ସାଧାରଣ ବୁଝାମଣା ଅନୁଯାୟୀ ‘ଜନ୍ମ’ ଆମ ଶାରୀରିକ ଗଠନ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଜନ୍ମର ଅର୍ଥ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଆସିବ । ଏହା ଆମର ଚାରିପାଖରେ ଏକ ସ୍ଥିତି କିମ୍ବା ପରିସ୍ଥିତିର ‘ଜନ୍ମ’ ହୋଇପାରେ ଯାହା ଏକ ନିରନ୍ତର ପ୍ରକ୍ରିୟା । ଏଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ହୋଇପାରନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଏହି ସମସ୍ତରେ ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରେମ କିମ୍ବା ଘୃଣାଭାବ ସୃଷ୍ଟି ନକରି ଆମେ କେତେ ଶୀଘ୍ର ଶିଖୁ ଏହା ତାହା ବିଷୟରେ ।

            ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ପ୍ରଥମେ ଦଣ୍ଡବତ ପ୍ରଣାମ, ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଏବଂ ସେବା ମାଧ୍ୟମରେ ଶିଖିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ (4.34) ଏହି ତିନୋଟି ଉପକରଣ, ଆମେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ, ଆମ ଜୀବନର ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ଆମେ ଯେଉଁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଥାଉ, ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ । ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୁରୁ ହୋଇପାରନ୍ତି । ଏହା ହେଉଛି ସଚେତନ ଭାବରେ ଅହଂକାରକୁ ଛାଡି ବର୍ତ୍ତମାନକୁ ଅତୀତ ଅପେକ୍ଷା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅପେକ୍ଷା ଭଲ କରିବା । ଏମିତି କରିବା ପାଇଁ ଆମକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ତୁଳନା କରିବା ଛାଡ଼ି ନିଜ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।

            ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆମକୁ ଶାଶ୍ୱତ ସ୍ଥିତି କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷ (ଚରମ ସ୍ୱାଧୀନତା)କୁ ନେଇପାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଜାଣିବାକୁ କିଛି ବାକି ନାହିଁ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିସ୍ଥିତି ଏକ ଆନନ୍ଦମୟ ନାଟ୍ୟ ହୋଇଯାଏ ଯାହା ଏକ ଜ୍ଞାନୀର ସ୍ଥିତି । ଏହା ହାସଲ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଆମ ଉପରେ ଅଛି ।


Comments

Popular posts from this blog

110. ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତୀତ ଠାରୁ ଶାନ୍ତି

118. ପରିବର୍ତ୍ତନ ହିଁ ସ୍ଥାୟୀ

114. ଅତି ସର୍ବତ୍ର ବର୍ଜୟେତ୍‌