145. ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଉପରେ ପୁନର୍ବିଚାର

 

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାପରେ ମୋର ମହାନ ଭକ୍ତକୁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ (8.16) ଯାହା ଅନ୍ୟଥା ଦୁଃଖର ଘର ଅଟେ (8.15) । ଏହି ସନ୍ଦର୍ଭରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମକୁ ବୁଝିବା ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ ।

            ସାଧାରଣତଃ ପୁନର୍ଜନ୍ମର ବାଖ୍ୟା ମୃତ୍ୟୁର ପଶ୍ଚାତ ଏକ ନୂଆ ଜୀବନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ରୂପରେ କରାଯାଏ ଯାହାକି ଏହାର ଶାବ୍ଦିକ ଅନୁବାଦ ଅଟେ; ଏହାର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଆମ ଚାରିପାଖରେ ଏକ ନୂତନ ପରିସ୍ଥିତିର ଜନ୍ମ ନେବା ରୂପରେ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରିବ ।

            ଆମର ଚାରିପାଖରେ ନିୟମିତ ରୂପରେ ପରିସ୍ଥିତିଗୁଡିକ ବଦଳୁଥାଏ ଯାହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକ ନିଜର ସଜ୍ଞାନାତ୍ମକ ପୂର୍ବାଗ୍ରହ ବା ଜ୍ଞାନଗତ ପକ୍ଷପାତ ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି (Cognitive biases) । ଯେବେ କୌଣସି ସ୍ଥିତି ହୁଏ, ତାହା ଯୋଗୁଁ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ତରଙ୍ଗ ଆମର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କିମ୍ବା ବ୍ୟବହାର କାରଣରୁ ଅନେକ ସ୍ଥିତିକୁ ଜନ୍ମ ଦିଏ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଏହି ଚକ୍ରୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଦୁଃଖର ଘର ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ନେଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଣାଯାଇଥିବା ସମ୍ବେଦନାଗୁଡ଼ିକୁ ସମୁଦ୍ରରେ ନଦୀ ପରି ଲୋପ ହୋଇଯାଆନ୍ତି । ସେଥିପାଇଁ ନୂଆ ସ୍ଥିତିର ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ କୌଣସି ସମ୍ଭାବନା ନଥାଏ ଯେବେ କି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଜାରି ରଖିପାରେ ।

            ବାହ୍ୟସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆମର କୌଣସି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଆମେ ନିଜକୁ ବଦଳାଇ ପାରିବା ଯାହା ଫଳରେ ସେ ପରିସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକ ଶକ୍ତିହୀନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଆମେ ସାକ୍ଷୀମାତ୍ର ହୋଇରହିଥାଉ । ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ମାର୍ଗକୁ ପ୍ରାୟତଃ ପରମପଥ ରୂପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ । ବୀତରାଗ ଅର୍ଥାତ୍‌ ନା ରାଗ ନା ବିରାଗ ଏହି ମାର୍ଗର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ଅଟେ (8.11) ଯାହା ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଳସା ଏବଂ ଘୃଣା ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଅଟେ (7.27) । ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା, ମନକୁ ହୃଦୟରେ ସୀମିତ କରିବା ଏବଂ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା (8.12 - 8.13) । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଉଛନ୍ତି ଯେ ଯେବେ ଆମେ ଏହି ମାର୍ଗର ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ସେ ତାଙ୍କୁ ସହଜରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି (8.14) ।

            ଆମେ ସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକୁ ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବଦଳାଇବା ପାଇଁପ୍ରୟାସ କରନ୍ତି କାରଣ ଆମେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁ ଯେ ସେ ଆମର ଦୁଃଖ ପାଇଁ ଦାୟୀ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦିଅନ୍ତି । ବାସ୍ତବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆମ ଭିତରେ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେଉଁଠାରେ ପରିସ୍ଥିତିଗୁଡିକ ଏବଂ ଲୋକମାନେ ଆମକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ହରାନ୍ତି ଯାହାକି ବାସ୍ତବରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ହେବାର ସ୍ଥିତି ଅଟେ ।